Een lesje lezen…(1)

Standaard

Een lesje leren
Het zal u koud uit de broek puilen, maar Mallemoeder zegt: “Journalistiek en wetenschap gaan niet samen!” Om deze verregaande stelling te kunnen onderbouwen heeft Mallemoeder twee artikelen voor u in petto. Dit eerste artikel is een handreiking aan journalisten: Hoe een tekst dan wel een bewering te duiden. In het tweede artikel (dat asap zal volgen) zal Mallemoeder uitleggen waarom journalisten altijd de plank mis slaan en niet alleen met betrekking tot wetenschappelijke ditjes en datjes.

Welaan! Deel 1: Eerst die bodem!

1. Voldoet de bewering aan de eisen van een theorie?
Wanneer de bewering niet voldoet aan de eisen van een theorie (op enig wetenschappelijk niveau, wel te verstaan…), ga er dan maar van uit dat u kletskoek leest.

2. Wordt er iets beweerd op basis van oude kennis?
Als er bijvoorbeeld wordt gezegd, dat het waar moet zijn omdat een paar oude Chinezen het ook hebben geloofd, dan is het kletskoek.

3. Werd de bewering voor het eerst aangekondigd via de massamedia of door middel van wetenschappelijk kanalen?
Simpel: Collega’s moeten elkaar op professionele wijze in de gaten kunnen houden. Kan dat niet, dan krijg je bijvoorbeeld dit soort kletskoek of dit.

4. Stoelt de bewering op basis van het bestaan van een onbekende vorm van “energie” of andere paranormale verschijnselen?
Ja? Dan zegt Mallemoeder verdoe uw tijd niet met kletskoekerij!

5. Wordt de bewering onderdrukt door de autoriteiten?
Dan wordt het hoog tijd u uit de voeten te maken, want dan bent u waarschijnlijk hier of hier uw tijd aan het verdoen…

6. Is de bewering vergezocht? Of te mooi om waar te zijn?
Als iets te mooi klinkt om waar te zijn, dan is dat ook zo. En als er dan toch een buitengewone bewering wordt geuit, dan moet u vragen om buitengewoon bewijs…

7. Wordt de bewering ondersteund door gelikte marketing?
Ja? Dan is het per definitie kletskoek…

8. Komt de bewering ongeschonden door de Occam’s Razor-test?
De eenvoudigste van twee mogelijke verklaringen is meestal de juiste. Dus niet denken dat het bovennatuurlijk is omdat je toevallig over je oma droomde op de avond dat ze overleed…

9. Komt de bewering uit een bron die het bewijs ondersteunt?
Zie punt 1 en vergelijk dat met dit. U weet dan genoeg…

10. Gaat de bewering gepaard met een duidelijke en uitvoerige beschrijving van de test(s)?
Zie punt 1.

11. Wat is de kwaliteit van de (test)gegevens ter ondersteuning van de bewering?
Je moet natuurlijk niet alleen de hits tellen, maar ook de missers…

12. Wordt er bij een bewering gebruik gemaakt van legitieme referenties?
Er zijn een hoop (niet-geaccrediteerde) instellingen waar je op aanvraag voor een tiet met geld elke titel kunt kopen die je hartje begeert! Deze bijvoorbeeld is graties! U bent in no time prefesser in de chiropractie, natuurgeneeskunde of acupunctuur…

13. Wordt een bewering gedaan op basis van een norm?
Homoseksualiteit is een ziekte…

14. Wordt er van een bewering gezegd dat deze natuurlijk is en daarom goed?
Dat iets “natuurlijk” is zegt niet zoveel natuurlijk. Asbest, kwik en lood is ook best natuurlijk eigenlijk…

15. Ondersteunt een bewering een politieke, ideologische of culturele stroming?
Gaat u daar zelf maar eens mee aan de slag.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s